ECLI:NL:RBNHO:2026:14457

uitspraak van de voorzieningenrechter van 22 oktober 2026 in de zaak tussen

[verzoekster] , uit Haarlem, verzoekster

en

het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Alkmaar, verweerder.

Inleiding

In deze uitspraak beslist de voorzieningenrechter op het verzoek om een voorlopige voorziening van verzoekster tegen de inschrijving van verzoekster op het adres [adres] in Alkmaar. Het oordeel van de voorzieningenrechter heeft een voorlopig karakter en bindt de rechtbank in een (eventueel) bodemgeding niet.

Omdat het verzoek kennelijk ongegrond is doet de voorzieningenrechter uitspraak zonder zitting. Artikel 8:83, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) maakt dat mogelijk. De voorzieningenrechter legt hierna uit waarom het verzoek kennelijk ongegrond is.

Met het bestreden besluit van 5 oktober 2026 heeft het college verzoekster ambtshalve ingeschreven op voornoemd adres. Verzoekster heeft hiertegen bezwaar gemaakt.

Verzoekster is wegens betalingsonmacht vrijgesteld van de verplichting om griffierecht te betalen.

Beoordeling door de voorzieningenrechter

2. Het college heeft verzoekster, na een daartoe strekkend voornemen, bij het bestreden besluit met ingang van 7 september 2026 op grond van artikel 2.20, tweede lid en derde lid aanhef en onder c, van de Wet basisregistratie personen (Wet brp) ambtshalve ingeschreven op het adres [adres] in Alkmaar.

3. Verzoekster heeft de voorzieningenrechter gevraagd om het bestreden besluit te schorsen en het college op te dragen de inschrijving (met terugwerkende kracht) ongedaan te maken, in afwachting van de behandeling van het door haar gemaakte bezwaar. Verzoekster heeft haar verzoek bij e-mailbericht aangevuld en gevraagd de Belastingdienst Toeslagen na het terugdraaien van de inschrijving hiervan op de hoogte te brengen.

Op grond van artikel 2.39 van de Wet brp moet degene die zijn adres in Nederland wijzigt daarvan aangifte te doen. Als men de wijziging niet doorgeeft, dan gaat het college van burgemeester en wethouders van de desbetreffende gemeente op grond van artikel 2.20, eerste lid, van de Wet brp ambtshalve (dat betekent: op eigen initiatief) over tot wijziging van de registratie in de brp. De ambtshalve wijziging van de adresgegevens in de brp gebeurt op grond van artikel 2.20, derde lid, aanhef en onder c, van de Wet brp tegen de datum waarop het voornemen tot ambtshalve registratie schriftelijk aan betrokkene is medegedeeld.

Onder verwijzing naar vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: Afdeling) is het doel van de Wet brp dat de in de brp vermelde gegevens zo betrouwbaar en duidelijk mogelijk zijn en dat de gebruikers van de gegevens erop moeten kunnen vertrouwen dat deze in beginsel juist zijn. Met het oog daarop dienen in de brp gegevens over de feitelijke verblijfplaats van de betrokkene te worden geregistreerd. Overeenkomstig wat is overwogen in de uitspraak van de Afdeling van 13 april 2016 moet bij de toepassing van de Wet brp aan de hand van alle waarneembare omstandigheden te worden beoordeeld waar iemand woont. De plaats waar de betrokkene ’s nachts slaapt kan daarbij een grote betekenis hebben. Wanneer iemand op meer dan één adres woont, is het adres waar hij naar redelijke verwachting gedurende een half jaar het meest zal overnachten het woonadres en wanneer iemand niet op één of meer adressen woont, is het adres waar hij naar redelijke verwachting gedurende drie maanden ten minste twee derde van de tijd zal overnachten het woonadres. Dit is bepaald in artikel 1.1, aanhef en onder o, van de Wet brp.

Woonadres

5. De voorzieningenrechter stelt vast dat tussen verzoekster en het college niet in geschil is dat verzoekster sinds het voorjaar van 2026 op het adres [adres] in Alkmaar woont. Verweerder heeft daarom naar voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter terecht het standpunt ingenomen dat verzoekster daar woonde ten tijde van de voorgenomen inschrijving. Omdat verzoekster daarvan niet zelf aangifte heeft gedaan, was het college gehouden ambtshalve tot die inschrijving over te gaan.

Bestreden besluit genomen tijdens een procedure bij de Afdeling

6. Dat de inschrijving heeft plaatsgevonden voordat de Afdeling uitspraak heeft gedaan over het door verzoekster ingestelde hoger beroep tegen de afwijzing van haar verzoek om afgifte van een briefadres, doet aan de rechtmatigheid van de ambtshalve inschrijving niet af. Te minder nu de Afdeling dat hoger beroep bij uitspraak van 9 oktober 2026 ongegrond heeft verklaard.

Geen toestemming hoofdbewoner

7. Omdat de wetgever er bewust voor heeft gekozen dat de feitelijke situatie wordt vastgelegd, ongeacht of deze situatie wettelijk is toegestaan of gewenst is, maakt het feit dat de hoofdbewoner geen toestemming heeft gegeven voor de inschrijving, de inschrijving ook niet onrechtmatig.

Gevolgen inschrijving

Verzoekster voert aan dat de hoofdbewoner van de woning haar niet langer toestaat bij hem te wonen, omdat de inschrijving nadelige consequenties heeft voor zijn huurtoeslag. Verzoekster komt hierdoor op straat te staan.

De voorzieningenrechter overweegt dat de genoemde gevolgen niet maken dat het genomen besluit tot inschrijving onrechtmatig was of is. Niet in geschil is namelijk dat verzoekster op het genoemde adres woont of woonde. Hierbij wordt verwezen naar rechtsoverweging 5 hierboven. De genoemde gevolgen kunnen ook niet leiden tot een andere uitkomst in bezwaar, omdat uit artikel 2.20, derde lid, aanhef en onder c, Wet brp volgt dat het college bij de te nemen beslissing op bezwaar geen rekening kan houden met een eventueel tussentijds gewijzigd woonadres van verzoekster. Het toetsingsmoment ligt namelijk in het verleden. Het college kan hoogstens opnieuw een wijziging doorvoeren als blijkt dat verzoekster ergens anders is gaan wonen. De voorzieningenrechter ziet in de genoemde gevolgen dus ook geen grond voor het treffen van een voorlopige voorziening.

Conclusie en gevolgen

Beslissing