RECHTBANK DEN HAAG
Afwijzing rechterlijke machtiging tot opname en verblijf
[de cliënt],
Team Jeugd- en Zorgrecht
Zaak-/rekestnr.: C/09/711572 / FA RK 26-8772
Datum beschikking: 22 september 2026
Beschikking naar aanleiding van het door het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) ingediende verzoek tot het verlenen van een machtiging voor de duur van zes maanden als bedoeld in artikel 24 van de Wet zorg en dwang (Wzd), ten aanzien van:
hierna te noemen: cliënt,
geboren op [geboortedatum] 1968 te [geboorteplaats], [geboorteland],
wonende te [woonplaats],
advocaat: mr. J.B. Peters te Zoetermeer.
Procesverloop
Het procesverloop blijkt uit het verzoekschrift, ingekomen ter griffie op 25 augustus 2026.
Bij het verzoekschrift zijn de volgende bijlagen gevoegd:
- een indicatiebesluit op grond van artikel 3.2.3 van de Wet langdurige zorg van 10 augustus 2026;
- een aanvraag voor een rechterlijke machtiging aan het CIZ van 12 augustus 2026;
- een op 11 augustus 2026 ondertekende medische verklaring van een ter zake kundige arts, [naam 1], die cliënt met het oog op de machtiging kort tevoren heeft onderzocht, maar niet bij haar behandeling betrokken was.
De mondelinge behandeling van het verzoek heeft aanvankelijk plaatsgevonden op 9 september 2026. Op deze datum is de behandeling van het verzoek, nadat de rechtbank heeft geconstateerd dat er geen tolk Spaans beschikbaar was, aangehouden om cliënt in de gelegenheid te stellen alsnog te worden gehoord.
De mondelinge behandeling van het verzoek is voortgezet op 22 september 2026. Daarbij zijn de volgende personen gehoord:
- cliënt, bijgestaan door haar advocaat en ondersteund door de tolk Spaans;
- namens [zorginstantie 1], de casemanager, [naam 2];
- de zoon van cliënt, [de zoon].
Standpunten ter zitting
Cliënt heeft aangegeven op zaterdag 26 september 2026 naar haar zus in [land] te vertrekken.
De advocaat pleit primair voor afwijzing van het verzoek op basis van het ontbreken van verzet. Cliënt verzet zich alleen tegen een opname in Nederland en haar wens om in [land] te worden opgenomen zou moeten worden gerespecteerd. In gesprekken heeft cliënt te kennen gegeven dat zij niet in Nederland wil blijven wonen, maar dit houdt niet in dat zij zich verzet tegen hulpverlening in het algemeen. Mocht de rechtbank hier niet in mee gaan, dan merkt de advocaat op dat een plaatsing bij [zorginstantie 2] niet proportioneel en doelmatig zal zijn. De gemoedstoestand van cliënt zal hieronder lijden. De familie van cliënt omringt haar met veel liefde en zorg. Indien zij bij een zorginstelling wordt opgenomen, zal dit worden doorbroken en zal de taalbarrière een probleem vormen.
De casemanager heeft te kennen gegeven dat de rechterlijke machtiging zal worden ingezet ter overbrugging voor overplaatsing naar [land]. Op dit moment is het niet mogelijk om de veiligheid van cliënt te kunnen waarborgen in haar woonsituatie. Door het dementieel beeld verliest cliënt de realiteit en is zij zich niet bewust van haar omgeving. Daarnaast heeft zich in de thuissituatie een agressie incident voorgedaan en is cliënt dwalend op straat aangetroffen. Op dit moment kan de casemanager niet aangeven wanneer er een woonplek beschikbaar is bij [zorginstantie 2]. Indien het plan voor emigratie naar [land] niet kan worden uitgevoerd, zal het ernstig nadeel blijven bestaan.
De zoon van cliënt heeft naar voren gebracht dat het toestandsbeeld van cliënt bij een opname in Nederland snel achteruit zou gaan. Hij heeft een stappenplan opgesteld waarmee cliënt zal kunnen worden opgenomen in een verpleegtehuis op [land]. Ter overbrugging zal de zoon bij cliënt verblijven. Op de momenten dat hij niet aanwezig kan zijn, zal de zus van cliënt hier zorg voor dragen.
Beoordeling
De Wzd bepaalt dat onvrijwillige zorg alleen als uiterste middel overwogen kan worden indien het gedrag van een cliënt als gevolg van zijn psychogeriatrische aandoening of verstandelijke handicap, dan wel als gevolg van een daarmee gepaard gaande psychische stoornis of een combinatie daarvan, leidt tot ernstig nadeel (artikel 1 lid 2 Wzd). Onder ernstig nadeel wordt verstaan het bestaan van of aanzienlijk risico op gevaar voor de cliënt zelf of voor (een) ander(en), alsmede dreigend materieel nadeel.
Uit de overgelegde stukken en het behandelde ter zitting is gebleken dat cliënt lijdt aan een psychogeriatrische aandoening, te weten uitgebreide neurocognitieve stoornissen passend bij Frontotemporale dementie.
Tijdens de mondelinge behandeling is gebleken dat er op dit moment een geschikt alternatief is voor een gedwongen opname. Uit de toelichting ter zitting is gebleken dat cliënt zich niet verzet tegen de opname op [land], maar dat er sprake is van verzet tegen het perspectief in Nederland. De familie van cliënt heeft daarom een uitgebreid stappenplan opgesteld waarmee de emigratie van cliënt naar [land] kan worden gerealiseerd. Tot vertrek zal de familie ervoor zorgen dat cliënt geen moment alleen is, om het ontstaan van ernstig nadeel te voorkomen. Gelet hierop is naar het oordeel van de rechtbank niet voldaan aan de criteria voor een rechterlijke machtiging tot opname en verblijf zoals bedoeld in de Wzd. De rechtbank zal het verzoek daarom afwijzen.
Beslissing
De rechtbank:
wijst het verzoek af.