RECHTBANK AMSTERDAM
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 28 augustus 2026 in de zaak tussen
[eiseres] , uit [woonplaats] , eiseres
het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam, verweerder
Samenvatting
Bestuursrecht
zaaknummer: AMS 25/3767
(gemachtigde: mr. B. Mous),
en
(gemachtigde: mr. F.M.E. Schuttenhelm).
1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de aanvraag van eiseres voor een urgentieverklaring. Eiseres is het niet eens met de afwijzing van de aanvraag. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de aanvraag.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat verweerder de aanvraag voor een urgentieverklaring mocht afwijzen. Eiseres krijgt dus geen gelijk en het beroep is ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eiseres heeft een aanvraag ingediend voor een urgentieverklaring. Verweerder heeft deze aanvraag met het besluit van 6 november 2024 afgewezen. Met het bestreden besluit van 16 mei 2025 op het bezwaar van eiseres is verweerder bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.
Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Verweerder heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
De rechtbank heeft het beroep op 3 augustus 2026 op zitting behandeld. Hieraan heeft deelgenomen: de gemachtigde van verweerder. Eiseres en haar gemachtigde hebben zich afgemeld voor de zitting.
Beoordeling door de rechtbank
Achtergrond van de zaak
Eiseres is een alleenstaande vrouw. Volgens de inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP) woont zij sinds 20 november 2018 op de [adres] in [woonplaats] . Het betreft de ouderlijke vierkamerwoning van 90m2, waar zij samen met haar ouders woont.
Eiseres heeft op 22 juli 2024 een urgentieverklaring aangevraagd. Uit de toelichting op haar aanvraag en het intakeverslag blijkt dat eiseres door haar ex-vriend herhaaldelijk wordt bedreigd. Er zijn verschillende veiligheidsmaatregelen getroffen, maar haar ex-vriend zou zich hier niet aan houden. Dit heeft ertoe geleid dat eiseres regelmatig op verschillende plekken bij vriendinnen moet overnachten. Deze situatie heeft een aanzienlijke impact op haar geestelijke gezondheid en haar dagelijks functioneren. Vanwege concentratieproblemen heeft eiseres haar opleiding moeten staken en werkt zij minder als zelfstandige in de kinderopvang. Eiseres is doorverwezen naar een GGZ-psycholoog en krijgt slaapmedicatie. Eiseres voelt zich niet veilig in het huis bij haar ouders en zij wil graag verhuizen om meer rust en stabiliteit in haar leven te krijgen.
Verweerder heeft de aanvraag van eiseres voor sociale urgentie afgewezen omdat eiseres niet voldoet aan de voorwaarden van artikel 13 van de Nadere Regels van de Huisvestingsverordening Amsterdam 2024 (Nadere regels). Niet gebleken is dat eiseres haar woning als gevolg van een levensbedreigende situatie door stelselmatig geweld of bedreiging acuut heeft moeten verlaten. Daarnaast zijn er volgens verweerder nog andere veiligheidsvoorzieningen waarvan niet is gebleken dat die niet tot een oplossing hebben geleid.
Sociale urgentie
4. Eiseres stelt zich op het standpunt dat de situatie zoals verweerder in het bestreden besluit beschrijft niet op actuele informatie berust. De angst op het verblijfadres van eiseres bestaat nog steeds en is juist weer toegenomen. Een van de gewijzigde omstandigheden is namelijk dat de ex van eiseres is vrijgesproken van stalking waardoor er geen gebiedsverbod meer is. Het adres van eiseres is bekend bij haar ex-partner waardoor er zonder gebiedsverbod een actuele vrees voor belaging bestaat. Eiseres draagt sinds 6 december 2024 een AWARE-knop wat ook toont dat er sprake is van een bedreigende situatie. Verder heeft eiseres een verklaring van de Blijfgroep overgelegd waaruit naar voren komt dat in het gevoerde overleg met de politie is vastgesteld dat een veilige woonplek de veiligheid van eiseres zou vergroten.
5. Uit artikel 13 van de Nadere regels volgt dat een urgentieverklaring op sociale gronden wegens bedreiging of geweld alleen kan worden verkregen indien de aanvrager zijn of haar woning als gevolg van een levensbedreigende situatie door stelselmatig geweld of bedreiging acuut heeft moeten verlaten. Ook moet de levensbedreigende situatie blijken uit een proces-verbaal van de politie en moet uit een verklaring van de politie blijken dat de aanvrager vanwege veiligheidsredenen niet langer in zijn of haar eigen woning kan verblijven en dat het toepassen van voorliggende veiligheidsvoorzieningen zoals een AWARE-knop, een opgelegd straat- of contactverbod niet tot een oplossing hebben geleid.
6. De rechtbank overweegt als volgt. Uit de door eiseres overgelegde stukken blijkt dat zij regelmatig wordt lastiggevallen en bedreigd door haar ex-partner. Op 25 juli 2024 is aan haar ex-partner een contact- en gebiedsverbod voor twee jaar opgelegd. Daarna heeft er op 6 november 2024 nog een incident plaatsgevonden waarbij eiseres is mishandeld door twee onbekenden. Mogelijk is dat in opdracht van haar ex-partner gebeurd, maar niet is vastgesteld dat hij daadwerkelijk was betrokken bij dit incident. Eiseres heeft direct na het incident een veiligheidsvoorziening, in de vorm van een AWARE-knop, ontvangen van de Blijfgroep. Uit een e-mail van 7 mei 2025 van de Blijfgroep blijkt dat eiseres deze voorziening tot op dat moment niet heeft gebruikt. Verweerder heeft op 16 mei 2025 het bestreden besluit genomen. De rechtbank is met verweerder van oordeel dat niet is gebleken dat de voorliggende voorzieningen, het gebiedsverbod en de AWARE-knop, op dat moment niet tot een oplossing hebben geleid. Bovendien is niet gebleken dat daarna zich nog incidenten hebben voorgedaan.
7. Daarnaast is niet gebleken dat eiseres haar woning acuut heeft moeten verlaten vanwege een levensbedreigende situatie. Uit de e-mail van 8 mei 2025 van de Blijfgroep blijkt dat eiseres deelneemt aan een ambulant traject. Volgens de website van de Blijfgroep betekent dit dat eiseres thuis kan blijven wonen bij deze vorm van hulp en dat de Blijfgroep dus heeft ingeschat dat het thuis veilig genoeg is om daar te blijven wonen. Hieruit heeft verweerder mogen afleiden dat eiseres niet is aangewezen op opvang en de woning niet acuut heeft hoeven te verlaten.
8. De rechtbank is van oordeel dat verweerder zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat eiseres niet valt onder de sociale urgentiecategorie ‘geweld of ernstige bedreiging’. Zonder af te willen doen aan de ernst van de situatie van eiseres, heeft eiseres onvoldoende concreet duidelijk gemaakt dat zij ten gevolge van een levensbedreigende situatie de woning van haar ouders acuut heeft moeten verlaten en daar niet meer naar kan terugkeren. Ook zijn er ten tijde van het bestreden besluit voorliggende veiligheidsvoorzieningen getroffen waarvan niet is gebleken dat ze niet tot een oplossing hebben geleid.
Hardheidsclausule
9. Eiseres doet een beroep op de hardheidsclausule. Eiseres vraagt zich af waar de drempel van verweerder ligt om te oordelen dat een situatie levensbedreigend is. Dat eiseres beschikt over een AWARE-knop impliceert namelijk al dat er sprake is van een unieke (nood)situatie. Verweerder heeft een zorgplicht en moet zich inspannen om een noodsituatie voor haar inwoners zoveel mogelijk te beperken. Dat belang moet volgens eiseres prevaleren boven de beperkte woningvoorraad in Amsterdam. Daarnaast voert eiseres aan dat zij noodgedwongen moest stoppen met haar therapie, omdat haar behandelaar heeft aangegeven niets te kunnen doen zolang zij in haar huidige toxische omgeving blijft wonen. Volgens eiseres kunnen hierdoor geen behandelingen worden gestart zoals EMDR en heeft zij structureel last van hinder en paniekaanvallen.
10. Op grond van artikel 2.10.11 van de Hvv kan een woningzoekende, indien toepassing van deze verordening zou leiden tot weigering van een urgentieverklaring, alsnog in aanmerking komen voor een urgentieverklaring wanneer de weigering van een urgentieverklaring leidt tot een schrijnende situatie en er sprake is van bijzondere, bij het vaststellen van de verordening onvoorziene, omstandigheden die gelet op het doel van de verordening redelijkerwijs toch een grond voor de verlening van een urgentieverklaring zouden kunnen zijn. Uit artikel 25 van de Nadere regels volgt dat het bij medische problematiek moet gaan om een uitzonderlijke noodsituatie en dat sprake moet zijn van een acuut levensbedreigend probleem. Dit moet blijken uit de verklaring van een medisch specialist.
11. Uit de brief van GGZ InGeest blijkt dat eiseres daar sinds 22 mei 2024 in behandeling is. Eiseres is gediagnosticeerd met een ‘depressieve stoornis: eenmalig episode – matig’ en met andere gespecificeerde trauma- of stressor gerelateerde stoornis. Hoewel uit die brief niet direct blijkt dat er sprake is van een acuut levensbedreigend probleem, heeft verweerder desondanks toch contact opgenomen met de GGD en de GGD om medisch advies gevraagd. Op 28 maart 2025 heeft de GGD afwijzend geadviseerd voor een urgentieverklaring. Uit het advies blijkt dat de medische problematiek gerelateerd is aan stalking. Het gaat daarbij volgens de GGD eerder om openbare orde problemen dan om een sociaal- medisch probleem. Het is daarom onzeker of een andere woning de medische situatie daadwerkelijk zal verbeteren. Het betreft dan ook problematiek die geen grondslag vormt voor urgentie op medische gronden.
12. De rechtbank overweegt ten aanzien van de medische omstandigheden dat er niet is gebleken van een acuut levensbedreigende situatie, er geen verklaring van een medisch specialist is overgelegd en dat er een negatief GGD advies ligt. Daarnaast zijn er veel woningzoekenden in Amsterdam met psychische klachten die te maken hebben met uitgestelde behandeling vanwege de woonsituatie. Dit is niet dermate uniek, bijzonder en schrijnend dat dit toepassing van de hardheidsclausule rechtvaardigt.
13. Ten aanzien van de sociale omstandigheden geldt dat deze reeds zijn verdisconteerd in de Hvv en de Nadere regels, die specifiek zijn opgesteld met het oog op dergelijke situaties. Desondanks begrijpt de rechtbank dat eiseres zich in een lastige situatie bevindt en dat zij zich zorgen maakt over haar veiligheid. Maar de problemen waar eiseres mee te maken heeft, betreffen niet zo zeer een woonprobleem. Met andere woorden, een urgentieverklaring zal de problemen die eiseres heeft met haar ex-partner niet oplossen. Alleen al omdat eiseres met een urgentieverklaring niet direct een woning krijgt aangeboden, ook daarvoor bestaat een (lange) wachtlijst, en daarnaast is het niet onaannemelijk dat haar ex-partner ook achter het adres van haar nieuwe woning zal komen waardoor de veiligheidsrisico’s opnieuw ontstaan.
14. Tot slot merkt de rechtbank op dat uit het dossier blijkt dat eiseres al sinds 2015 staat ingeschreven bij woningnet. Verweerder heeft hierover ter zitting toegelicht dat met deze inschrijfduur, en ervanuit gaande dat eiseres regelmatig reageert op passende woningen, het voor eiseres heel goed mogelijk zou moeten zijn om op korte termijn op eigen kracht een andere woning te vinden.
15. Op basis van bovenstaande is niet gebleken dat er sprake is van dermate bijzondere omstandigheden of een schrijnende situatie. Verweerder was daarom niet gehouden om alsnog een urgentieverklaring te verlenen op grond van bijzondere hardheid.
Proceskostenvergoeding bezwaar
16. Eiseres voert aan dat verweerder in het bestreden besluit heeft erkend dat de juridische grondslag van het besluit niet correct was weergegeven. Omdat verweerder de grondslag heeft aangepast, had dit tot een gedeeltelijke gegrondverklaring van het bezwaar moeten leiden en had er dus een proceskostenveroordeling moeten volgen voor de bezwaarfase.
17. De rechtbank overweegt als volgt. Het staat verweerder vrij om de grondslag of motivering van het primaire besluit in de beslissing op bezwaar aan te vullen of te wijzigen. Dit is onderdeel van de volledige heroverweging zoals bedoeld in artikel 7:11 van de Algemene wet bestuursrecht. Een dergelijke wijziging leidt niet tot een proceskostenvergoeding in het bezwaarproces. Gelet hierop bestaat geen aanleiding om het verzoek tot proceskostenvergoeding in bezwaar toe te wijzen.
Conclusie en gevolgen
18. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat verweerder de aanvraag voor een urgentieverklaring heeft mogen weigeren. Eiseres krijgt daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgt ook geen vergoeding van haar proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M.H. van Haeften, rechter, in aanwezigheid van mr.C. Simonis, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 28 augustus 2026.
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.